Autisme of narcisme?

Op deze website komen ruim anderhalf jaar na het publiceren van het blog ‘De blinde vlek van niet autisten’, nog steeds vele reacties op dit blog. Wat duidelijk werd in de reacties, is dat veel mensen zonder autisme zich gepest voelen door hun (ex)partner met autisme. Of zelfs zoveel boosheid hebben jegens hun partner met autisme, dat je je kunt afvragen of hun partners wel een vorm van autisme hebben. Of is het misschien iets anders dat psychiaters en psychologen over het hoofd zien?

Nergens in de DSM staat, dat mensen met autisme bewust, dus willens en wetens, hun omgeving pesten. Nergens in de DSM staat, dat mensen met autisme kunnen manipuleren. Sterker nog, door het bij sommige mensen met autisme ontbreken van gevoel voor context (wel in de DSM benoemd), hebben mensen met autisme vaak moeite met sarcasme of het kunnen plaatsen van een opmerking in de juiste context. “Bij de rotonde rechtdoor”, kan voor iemand met autisme tot enorme onduidelijkheid leiden: Hoe dan? Hoe ga ik over dat bloemenperkje heen dat midden op de rotonde staat?

Aansluiting bij anderen vinden

Iemand met autisme kan dingen letterlijk nemen, een opmerking niet begrijpen, overprikkeld raken door geluid of licht. Iemand met autisme kan het moeilijk vinden om interactie aan te gaan, omdat er zoveel tegelijk gebeurt in interactie met andere mensen. Iemand met autisme kan soms niet bijbenen wat er allemaal gebeurt in een groep. Maar iemand met autisme zal niet willens en wetens een ander pesten. Tenzij die persoon gewoon een lelijke persoonlijkheid heeft. Maar in de kern, zijn de meeste mensen met autisme er juist op uit om aansluiting te vinden bij anderen. Ze zijn er niet op uit om anderen pijn te doen.

Hoe kan het dan, dat zoveel partners van mensen met autisme zich gepest voelen, totaal miskend of zelfs emotioneel misbruikt? Zou hier niet iets anders aan ten grondslag kunnen liggen?

Een persoon met autisme kan moeite hebben met het delen van emoties of met het aangaan van wederkerig contact. Dit kan partners pijn doen, want je wilt een relatie waarin alles gedeeld mag worden en waarin respect is voor elkaar. Het mooie van de meeste mensen met autisme is, dat zij wel degelijk hetzelfde willen, maar soms niet weten hóe. Je kunt het er met elkaar over hebben en tot een soort afspraak komen; ‘Als ik huil, ben ik verdrietig en wil ik een arm om me heen’. De meeste mensen met autisme zullen dit dan doen. En de meeste partners zullen het waarderen dat iemand met autisme die moeite doet.

Dus waar komt dat gevoel van pesten, miskend worden of zelfs emotioneel misbruik dan vandaan?

Narcistische misleiding

Wellicht ligt het antwoord in narcisme. Anders dan autisme, dat een ontwikkelingsstoornis is, is narcisme een anti sociale persoonlijkheidsstoornis. Er is veel overlap in de kenmerken van hoe het zich uit: een narcist toont geen empathie; een narcist is veel op zichzelf; een narcist houdt geen rekening met anderen; een narcist is vaak slim; een narcist gaat geen wederkerige relatie aan.

Deze kenmerken overlappen met de kenmerken van autisme in de DSM. Wat de DSM er niet bij vertelt, is dat een narcist in staat is om iedereen te misleiden, dus ook de psychiater of psycholoog die een diagnose moet stellen. Psychiaters en psychologen, die niet bekend zijn met narcisme, zullen geneigd zijn om de diagnose ‘autisme’ te stellen, terwijl er sprake is van narcisme.

Een narcist wil niet wat een autist wil

Wat iemand met autisme daadwerkelijk onderscheidt van de narcist, zijn deze kenmerken: iemand met autisme wíl heel graag contact; iemand met autisme wíl veranderen voor de ander; iemand met autisme wíl vriendschappen; iemand met autisme is bereid tot zelfreflectie; iemand met autisme wíl zichzelf ontwikkelen; iemand met autisme heeft een eigen ‘ik’.

Narcisten willen en hebben dit allemaal niet. Ze zeggen dat ze het willen, maar dat is de manipulatie die zij toepassen om een eigen ego op te bouwen. Narcisten zijn erop uit om via de ander een voorraad aan ego op te bouwen en schuwen geen middel om dat te bereiken. Zij zijn manipulatief, ze liegen, hun verhalen zijn nooit consistent, ze voelen niets voor anderen en pesten de ander om zichzelf beter te voelen.

Dus als je denkt dat je in een relatie zit met iemand met autisme, maar diegene geeft je steeds het gevoel dat iets niet klopt…. Bedenk dan, dat je mogelijk te maken hebt met iemand met een anti sociale persoonlijkheidsstoornis, die veel kenmerken van autisme heeft. En bedenk ook, dat degene die de diagnose ‘autisme’ stelde gemanipuleerd is door de narcist. De meeste psychiaters en psychologen kunnen narcisme niet onderscheiden van iemand met kenmerken van autisme, omdat zij gemanipuleerd worden door de narcist die ze onderzoeken.

De diagnose narcisme stel je zelf. Als partner, kind, collega of vriend(in) van iemand met deze anti sociale persoonlijkheidsstoornis.

18 gedachten over “Autisme of narcisme?”

  1. Door het bij sommige mensen met autisme ontbreken van gevoel voor context, kan hierdoor mogelijk ook erg rechtlijnig en niet passend bij de context (omgang partner vreemde) gereageerd worden.

  2. Aanvulling op het blog: de arts Asperger, die de naam gaf aan deze diagnose, kwam in het nieuws als nazi. Hij deelde de diagnose ‘psychopatische autist’ uit aan kinderen, die daarna vermoord werden. Maar bestaat een psychopatische autist wel? Of is er dan sprake van een anti sociale persoonlijkheidsstoornis? En zou het kunnen zijn, dat de arts Asperger zichzelf herkende in de ‘psychopatische autisten’, die hij diagnosticeerde? En is daarmee de diagnose niet aan herziening toe? Zou de arts Asperger zelf de kenmerken verward hebben en de naam Asperger gegeven hebben aan mensen die eigenlijk niet in het autisme spectrum thuishoren?

    1. Beste Mariëlle, ik vind dat je hier wel erg kort door de bocht gaat. Ikzelf heb de diagnose ASS volgens DSM V eind 2009 gekregen toen ik 55 jr was. Bij uitgebreide bestudering van diverse literatuur over deze ‘beperking’ en na vele uitgebreide gesprekken met diverse psychologen en ervaringsdeskundigen is toch duidelijk het beeld van Asperger
      volgens DSM IV ontstaan. Ik ben zeer taalvaardig, kan over het algemeen zeer goed omgaan met sarcasme, van anderen zowel als vanuit mijzelf. Maar in de wat diepere sociale omgang ben ik een hork, alleen voor mensen die mij goed kennen heb ik nog wel een scala aan ‘gezichtsuidrukkingen’, voor anderen nauwelijks. Die van anderen kan ik ook vaak zeer slecht ‘lezen”. Maar manipuleren kan ik echt niet en doorhebben dat ik gemanipuleerd wordt is er ook nauwelijks bij! Alleen door ervaring wijs geworden, kan ik het nu soms na enige tijd toch doorzien, maar veelal pas als het al even bezig is en alleen omdat ik op een gegeven moment een akelig gevoel krijg van de manipulator in kwestie. Verder ben ik in principe een zeer sociaal persoon, zeker geen man met een anti sociale persoonlijkheidsstoornis.

      1. Beste Frank,
        Dank voor je openhartige reactie. Ik denk dat we het eigenlijk dus heel erg eens zijn. Alle dingen die jij beschrijft over jezelf, maken dat je m.i. helemaal geen narcistische kenmerken hebt of een anti sociale stoornis. Wat jij beschrijft, is precies de diversiteit die zich toont binnen autisme en Asperger. In mijn blog, geef ik juist aan, dat een narcist wel in staat is tot manipulatie (het is een heel belangrijk kenmerk van narcisme). Een narcist, is bijvoorbeeld heel erg goed in ‘verbale’ empathie: ze begrijpen rationeel precies hoe ze een ander emotioneel kunnen raken. Maar ‘affectieve’ empathie ontbreekt: er is nauwelijks tot geen (behoefte aan) wederkerige liefde. Wat jij beschrijft is toch precies het tegenovergestelde? Jij bent sociaal, je zegt niet te kunnen manipuleren en je vindt het soms lastig om gezichten te ‘lezen’. Dat zijn allemaal dingen die een narcist niet is. Aspergers zijn over het algemeen namelijk wel in staat tot sociale contacten en oprechte liefde. Zij hebben wel een behoefte aan wederkerigheid. En wat je zegt over ‘horkerigheid’: dat komt bij iemand met Asperger uit een andere oorzaak dan bij een narcist. Een narcist schoffeert mensen bewust, een Asperger niet. Dus met jouw reactie bevestig je precies zoals ik het blog bedoeld heb.
        Als je meer interesse hebt in de reden waarom Asperger soms verward wordt met narcisme: ik kijk graag naar de uitleg op youtube van o.a. Richard Grannon en Dr. Ramani. Heel interessant om even te bekijken.

        1. Ik denk dat aspecten van Asperger of narcisme heel veel voorkomen, maar niet altijd worden herkend. Vaak pas achteraf. Bij ons is sprake van aspecten van Asperger ipv narcisme. Er zijn volgens mij veel overeenkomsten. Oa: Vaak slim, hoogopgeleid. Beiden zijn empathie-stoornissen. Niet in kunnen voelen. Moeite met het uiten van affectie maar boosheid knalt er wel zomaar uit. In beide gevallen voel je je als partner vaak leeglopen, afgewezen. Je krijgt het gevoel dat jij gek bent, zeurt en klaagt. Duidelijk verschil is dat een narcist het doelbewust doet; hij manipuleert en liegt. Iemand met Asperger doet het niet express, weet ik nu. Het gedrag kan wel hetzelfde zijn, maar ik kan nu ontschuldigen. In beide gevallen moet je als partner jezelf absoluut op nummer 1 zetten. Zelfliefde houdt je staande. Mij heeft het proces van het ontdekken na bijna een halve eeuw samen me uiteindelijk heel sterk gemaakt. Had jetvwel geaag 30 jaar eerder geweten. We wonen niet meer onder hetzelfde dak, maar blijven wel getrouwd. Voor ons beiden prima. Over deze vaak eenzame persoonlijke zoektocht en het herrijzen uit de as heb ik een boek geschreven dat volgende maand uitkomt. Heb jij een tip om mensen te bereiken? Boek is nu al te bestellen via de crowdfund:
          https://www.voordekunst.nl/projecten/7940-wolken-klei-asperger-latten-en-leven

  3. Hoi, wat ook lastig is met personen die wellicht anti sociaal persoonlijkheidsstoornis of narcisme hebben is dat deze nooit of weinig vrijwillig de stap naar de hulpverlening zullen nemen. Laat staan een onderzoek voor diagnose ondergaan. Hen mankeert immers niets. Meestal met druk van omgeving of verplicht. En als je dan een bv psychiater hebt die hier geen rekening mee houdt of inderdaad in de charmes en manipulatie trapt blijft dit uitgesloten. Dat is jammer, . Er zijn raakvlakken , maar id bv als voorbeeld kan ik niet liegen om bestwil , was en ben ik constant op zoek naar hulp, en zijn mijn emoties intens. Ik ken twee mensen met narcisme , een met de diagnose en de andere zal nooit hulp zoeken.

  4. Soms denk ik wel eens dat ik een autist ben.. ik herken alles waar een autist naar verlangt. Alleen snap ik dan weer wel dat je niet dwars door een perkje hoeft als men rechtdoor bij de rotonde zegt. Maar ik heb wel moeite met veranderingen in mijn dagelijkse bezigheden.

    1. Hoi Pieternella, niet alle autisten nemen de taal letterlijk, dat kan slechts een kenmerk zijn naast zoveel andere kenmerken. Wat bedoel je met ‘waar een autist naar verlangt’? Bedoel je misschien structuur, regelmaat, de mogelijkheid je af te zonderen en meer van die kenmerken die vaak genoemd worden? Als je het zeker wilt weten, kun je je laten onderzoeken. Maar belangrijker is misschien, dat je een omgeving voor jezelf creëert waarin je gewoon jezelf kunt zijn. Een etiket/diagnose is niet altijd handig om te hebben, maar misschien wel voor jezelf als je jezelf beter wilt leren kennen.

      1. Ik wil hier even op reageren. Ik heb inmiddels aardig wat gelezen over autisme omdat mijn ex-partner deze diagnose heeft gekregen. Hij heeft de diagnose gekregen maar wil er niets van weten. Zijn ouders ook niet en daar zit ook gelijk de steek die ik voel bij het lezen van deze reactie. Doordat hij zich er niet in wilde verdiepen en aannemen dat hij autisme had is onze relatie voor mij verschrikkelijk geweest. Mijn zelfvertrouwen was behoorlijk naar de knoppen want met hem was “niets mis”. Een etiket kan helpen om je gedrag te herkennen en erkennen. Om ergens mee om te leren gaan is erkenning naar mijn idee wel de basis. Het is naar mijn idee ook belangrijk als je een relatie aan gaat want je kunt een omgeving creëren die je fijn vind maar als er iemand bij komt gaat die zeker veranderen en ook dan moet je er samen uit kunnen komen en dat kan alleen als je weet waar je valkuilen liggen.

        1. Ik wil hier even een “grappig” verhaal kwijt. In mijn familie komt enige vorm van autisme / asperger redelijk veel voor. Ik dacht dat mijn man er ook affiniteit mee had. Hij ontkende dat ten stelligste.
          Eind juli lag mijn man zijn laatste dagen te leven in de woonkamer. Mijn kleinzoon, duidelijk en erkend autist, was met zijn opa aan het praten. Toen zei mijn man tegen hem: wat lijk ik toch veel op jou! waarop mijn kleinzoon zei: Opa, zullen we het maar omdraaien. Wat lijk ik toch veel op jou. Na zoveel jaren is mijn vermoeden door mijn man zelf bevestigd op zijn sterfbed.
          Beter laat dan nooit! Maar het verklaarde voor mij wel heel veel.

        2. Ik begrijp je volledig ….
          Het is heel zwaar om dagelijks te leven met iemand die het niet wil zien ..
          Graag zou ik spreken met mensen in dezelfde situatie …
          Een psycholoog daarziet het web niet ..
          Ria

    1. Narcisme is niet aangeboren, maar een reactie op ernstige traumatische ervaringen of een gebrek aan liefde, empathie en waardering in de (vroege) jeugd. Je kunt het dus op jonge leeftijd al ontwikkelen.

  5. Er is nog een combinatie die vaak verkeerd ingeschat word, autisme en HSP. Ook deze twee hebben veel overeenkomsten. Autisme zou een stoornis zijn en HSP is een aangeboren karaktereigenschap.

  6. Mijn ex heeft net na het verbreken van onze relatie de diagnose PDD NOS gekregen, wij hebben samen een kind waardoor er nog verplicht contact is maar ik zie hem als een narcist.
    Hij wil graag de regie in handen nemen en ondanks dat ik de verzorgende taak heb geeft hij me nog vaak het gevoel of ik bij hem in dienst ben en hij de regie bepaald.
    Hij heeft zich laatst schuldig gemaakt aan laster (op de nieuwe school van ons kind informatie over het verleden gegeven die niet de werkelijkheid is) en het maakt hem allemaal niet uit.
    Een jaar na beëindiging van de relatie kreeg ik een aanmeldingsformulier toegestuurd van maatschappelijk werk, wat bleek ‘hij had bij hun gemeld dat het niet goed met me ging en ik me afzonderde van iedereen’.
    Ik wou inderdaad zo min mogelijk contact met hem!
    Hij kan zich heel sociaal voordoen en lijkt in alles tegemoet te komen maar om onze relatie officieel te beëindigen moest ik een advocaat inschakelen want hij vertraagde alles en bleek het uiteindelijk niet eens te willen regelen.
    Afspraken komt hij niet na en zijn reactie is dan heel simpel ‘vergeten’ of ‘het was me niet duidelijk’ maar er aan werken is er niet bij en schuldig voelt hij zich nooit.

    Als hij geen narcist is maar inderdaad PDD NOS heeft dan is hij duidelijk blind voor zijn eigen autisme.

    1. Oeh Sanne, Wat herken ik veel van jouw verhaal. Mijn Ex manifesteert zichzelf als een rasechte narcist. Maar door gesprek met Psycholoog begrijp ik nu ook dat hij wellicht Autisme kan hebben. Hij heeft het gebrek aan controle en raakt daardoor de kluts kwijt en gaat heel autoritair reageren.

      Ik kreeg als tip om op de samen kant te blijven zitten. Praten over hoe we het kunnen aanpakken. En het in kleine hapjes verpakken. Stap voor stap.

      Zelf ben ik een ADHD’er en knoop juist alles aan elkaar en zie overal verbanden. Ga daardoor vaak veel te snel. Maar raak ook heel erg gekwetst door zijn woorden. Dus we zitten in een onveilige relatie met elkaar van beide kanten. Om de relatie als ouders goed in te kleden ga ik nu proberen om er samen iets van te maken al moet het uit mijn tenen komen…..

      Ergens zou ik het fijn vinden om persoonlijk met je in contact te komen omdat je soms als ex-van je zo alleen kunt voelen. Ik weet alleen niet hoe we dat via deze pagina kunnen realiseren zonder onze gegevens openbaar te maken. Zou jij dat ook fijn vinden? dan kan ik wellicht daarna aan de hosters vragen of ze ons kunnen linken.

  7. Ha allen,
    Ik herken veel van wat jullie allemaal vertellen. Ik kom uit een gezin met (vermoeden van) autisme, uit een familie met (gediagnostiseerd) autisme en werk nu met (jong)volwassenen met autisme. Ik kan jullie allemaal het boek “Brein Bedriegt” van Peter Vermeulen aanraden (Autisme Centraal; Gent). Daarin wordt Asperger uitgelegd (ook al mag die term tegenwoordig niet meer als zodanig gebruikt worden) en krijg je inzicht in alle aspecten die daarmee te maken hebben. Misschien kun je na het lezen, beter onderscheid maken tussen autisme en narcisme.
    Of is dit reclame maken en mag ik geen titels noemen?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *